Một bé mèo “tròn trịa” trông rất đáng yêu, nhưng vài trăm gram dư thừa với mèo cũng giống vài ký dư thừa với người. Theo Hiệp hội Bệnh viện Thú y Hoa Kỳ (AAHA), 61% mèo ở Mỹ đang thừa cân hoặc béo phì. Tin vui là sen có thể tự kiểm tra sơ bộ ngay tại nhà, không cần cân, bằng thang điểm thể trạng (BCS – Body Condition Score) mà bác sĩ thú y vẫn dùng.
Thang điểm thể trạng 9 bậc là gì?
Theo Đại học Thú y Ontario (Canada) và Hiệp hội Phòng chống Béo phì ở Thú cưng (APOP), thang điểm phổ biến cho mèo có 9 bậc:
- 1–3: gầy đến rất gầy;
- 4: hơi gầy;
- 5: lý tưởng với phần lớn mèo trưởng thành (khoảng 20–24% mỡ cơ thể, theo APOP);
- 6–7: thừa cân;
- 8–9: béo phì.
Mỗi bậc trên mức 5 tương đương khoảng 10–15% mỡ dư (Đại học Thú y Ontario).
Tự chấm điểm trong 2 phút
Cho boss đứng tự nhiên, rồi kiểm tra 3 điểm sau theo hướng dẫn của Đại học Thú y Ontario:
- Sờ xương sườn: luồn ngón tay qua lớp lông, vuốt dọc lồng ngực. Ở mức lý tưởng, sen sờ thấy xương sườn dễ dàng dưới một lớp mỡ mỏng. Mẹo so sánh bằng bàn tay của chính mình:
- Sờ khớp ngón tay: xương sườn lộ như vậy là quá gầy;
- Sờ mu bàn tay: cảm giác như vậy là vừa phải;
- Sờ lòng bàn tay: đệm mỡ dày như vậy là thừa mỡ.
- Nhìn từ trên xuống: phía sau xương sườn nên có một đường eo hơi thon vào. Ở mèo, eo không rõ như ở chó. Nếu thân bé thẳng đuột hoặc phình ra hai bên, nhiều khả năng bé đang thừa cân.
- Nhìn từ bên hông: bụng hơi thu lên một chút là bình thường. Nhiều bé có túi da lỏng ở bụng dưới, đặc biệt là mèo từng béo. Lớp mỡ ở đó mỏng là bình thường, dày thì nghiêng về thừa cân.
Kết quả chỉ để tham khảo: theo APOP, điểm thể trạng không tự nó chẩn đoán béo phì. Nếu boss lệch khỏi mức 4–5, hãy nhờ bác sĩ thú y đánh giá, đặt cân nặng mục tiêu và lập kế hoạch ăn uống. Đừng tự ý thay đổi khẩu phần hay loại thức ăn khi chưa hỏi ý kiến bác sĩ.
Vì sao thừa cân đáng lo?
AAHA cho biết mèo thừa cân có nguy cơ cao hơn mắc tiểu đường, viêm khớp và bệnh gan. Nếu boss đang trong quá trình giảm cân hoặc kém linh hoạt, một chiếc khay vệ sinh thành thấp, rộng rãi sẽ giúp bé ra vào khay dễ dàng hơn.
Giảm cân an toàn: chậm mà chắc
- Không bao giờ bỏ đói mèo. Theo AAHA và APOP, mèo ăn quá ít hoặc giảm cân quá nhanh có thể mắc bệnh gan nhiễm mỡ (hepatic lipidosis), một bệnh nguy hiểm. APOP khuyên mèo gần như không ăn trong 24 giờ cần được bác sĩ thú y khám ngay trong ngày.
- Tốc độ giảm hợp lý: AAHA khuyên không giảm quá 1–2% cân nặng mỗi tuần. APOP gợi ý khoảng 2–5% mỗi tháng để bắt đầu thận trọng. Bác sĩ thú y sẽ quyết định tốc độ phù hợp với từng bé.
- Đong đếm khẩu phần, không để sẵn đồ ăn cả ngày. Chia thành nhiều bữa nhỏ (AAHA).
- Hạn chế đồ thưởng: APOP khuyên đồ thưởng và đồ ăn thêm không quá 10% tổng năng lượng mỗi ngày.
- Chơi mỗi ngày: AAHA gợi ý ít nhất 2 lần, mỗi lần 10–15 phút với cần câu lông vũ hay đồ chơi chạy. Có thể dùng thêm đồ chơi “giải đố” đựng thức ăn. Xem cách chơi an toàn: đọc tín hiệu cơ thể của mèo.
- Cân lại định kỳ, khoảng mỗi 2–4 tuần trong thời gian giảm cân (AAHA, APOP).
Mẹo nhỏ: chấm điểm thể trạng cho boss mỗi tuần khi chải lông (Đại học Thú y Ontario) để phát hiện sớm khi bé bắt đầu “tròn” lên. Với mèo lớn tuổi, xem thêm bài chăm sóc boss tuổi 7–10.
Chưa biết chọn cát nào?
Làm bài trắc nghiệm chọn cát cho boss – 4 câu, 30 giây – hoặc nhắn Zalo 0566 766 666 để MrKim SaiGon tư vấn miễn phí 24/7.
Bài viết do MrKim SaiGon tự biên soạn bằng lời văn riêng, dựa trên các nguồn tham khảo được ghi bên dưới; số liệu và nhận định thuộc về các tác giả gốc. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ thú y.
Nguồn tham khảo: Ontario Veterinary College Pet Nutrition (Đại học Guelph) – Scoring for Health; Association for Pet Obesity Prevention – Cat Body Condition Scoring; Association for Pet Obesity Prevention – Cat Weight-Loss Guide; AAHA – Feline Fitness: How to Help Your Cat Lose Weight.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ thú y. Các nguồn được truy cập ngày 14/11/2026.
