Nhắc đến cúm gia cầm, phần lớn chúng ta nghĩ ngay tới gà, vịt. Nhưng những năm gần đây, các nhà khoa học thú y ở Mỹ ghi nhận mèo nhà cũng mắc virus cúm A/H5N1, và thường bị rất nặng. Nhiều ca có liên quan đến sữa bò tươi chưa tiệt trùng và thức ăn sống cho thú cưng. Ở nước ta, cúm gia cầm vẫn là bệnh được Nhà nước theo dõi chặt chẽ: Thủ tướng đã ban hành Kế hoạch quốc gia phòng, chống cúm gia cầm giai đoạn 2026–2030 (Quyết định 779/QĐ-TTg ngày 02/5/2026). Vì vậy, sen Việt cũng nên biết cách giữ boss an toàn.
Vì sao sen nên quan tâm?
Theo Trung tâm Sức khỏe Mèo của Đại học Cornell (Mỹ), mèo bị bệnh nặng nhất trong số các loài đã ghi nhận nhiễm H5N1 đợt này, và có đến 70% mèo nhiễm bệnh tử vong. Bệnh tiến triển rất nhanh. Cornell cũng cho biết hiện chưa có vắc xin H5N1 dành cho mèo, nên phòng ngừa từ thói quen ăn uống và sinh hoạt là cách quan trọng nhất.
Mèo có thể nhiễm H5N1 qua những đường nào?
Tổng hợp từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) và Cornell, các nguồn lây đã ghi nhận hoặc nghi ngờ gồm:
- Sữa bò tươi chưa tiệt trùng (sữa “raw”);
- Thịt, gia cầm sống và thức ăn sống cho thú cưng, kể cả loại đông khô từ thịt sống. Tại Mỹ, một số sản phẩm thức ăn sống cho mèo đã phải thu hồi vì liên quan đến ca bệnh;
- Ăn hoặc tiếp xúc với chim hoang, gia cầm bị bệnh hoặc chết;
- Tiếp xúc với môi trường chăn nuôi có dịch: chuồng trại, nước uống, chất thải;
- Mèo hoàn toàn sống trong nhà hiếm khi nhiễm. CDC cho rằng các ca này có thể do tiếp xúc với người hoặc đồ vật mang virus, ví dụ quần áo của người làm việc ở trang trại.
Dấu hiệu cần lưu ý
Theo Cornell, dấu hiệu ban đầu thường là sốt, bỏ ăn, li bì. Sau đó bé có thể chảy nước mắt, nước mũi, hắt hơi, ho, khó thở. Một số bé có dấu hiệu thần kinh như đi loạng choạng, run, co giật hoặc mất thị lực. Các dấu hiệu này cũng gặp ở nhiều bệnh khác, nên chỉ bác sĩ thú y mới xác định được nguyên nhân.
Nếu boss có các dấu hiệu trên, nhất là khi bé vừa ăn đồ sống hoặc tiếp xúc với gia cầm, chim chết: hãy tách bé khỏi các thú cưng khác, rửa tay trước và sau khi chạm vào bé, và GỌI ĐIỆN cho phòng khám thú y trước khi mang bé đến để phòng khám chuẩn bị biện pháp an toàn.
Sen nên làm gì để phòng ngừa?
- Nấu chín thức ăn tự làm. Không cho mèo ăn thịt, nội tạng, gia cầm sống hoặc tái. Cornell khuyên tránh cả thức ăn và đồ thưởng làm từ thịt sống, kể cả loại đông khô.
- Không cho mèo uống sữa tươi chưa tiệt trùng hay ăn chế phẩm từ sữa chưa tiệt trùng.
- Giữ mèo trong nhà, tránh để bé săn chim, lại gần gà vịt nuôi thả, khu chăn nuôi hay chợ gia cầm. Một chỗ ngồi cạnh cửa sổ để ngắm chim là “phiên bản an toàn” cho bản năng săn mồi của boss.
- Vệ sinh khi về nhà: rửa tay, thay quần áo và giày dép sau khi tiếp xúc với gia cầm, chim hoang hoặc khu chăn nuôi rồi mới ôm boss.
- Theo dõi thông báo dịch của chính quyền địa phương. Khi khu vực có ổ dịch cúm gia cầm, càng nên giữ mèo trong nhà.
- Giữ thói quen vệ sinh chung: dọn khay mỗi ngày bằng xẻng xúc cát, rửa tay sau khi dọn. Xem thêm 5 thói quen dọn khay giúp cả nhà an toàn.
Còn nguy cơ với người thì sao?
CDC cho biết người nhiễm H5N1 từ động vật là hiếm gặp, thường chỉ xảy ra sau khi tiếp xúc lâu và không có đồ bảo hộ với động vật bị bệnh. Theo Cornell, đến nay chưa có ca nào được xác nhận lây từ mèo sang người trong đợt dịch này, nhưng vẫn nên giữ các biện pháp vệ sinh ở trên. Nếu đã tiếp xúc với động vật bị bệnh, hãy tự theo dõi sức khỏe và đi khám khi bị sốt.
Lưu ý: không tự ý cho bé dùng thuốc tại nhà. Mọi chẩn đoán và điều trị cần do bác sĩ thú y quyết định.
Chưa biết chọn cát nào?
Làm bài trắc nghiệm chọn cát cho boss – 4 câu, 30 giây – hoặc nhắn Zalo 0566 766 666 để MrKim SaiGon tư vấn miễn phí 24/7.
Bài viết do MrKim SaiGon tự biên soạn bằng lời văn riêng, dựa trên các nguồn tham khảo được ghi bên dưới; số liệu và nhận định thuộc về các tác giả gốc. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ thú y.
Nguồn tham khảo: CDC – Bird Flu in Pets and Other Animals; Cornell Feline Health Center – H5N1 Avian Influenza and Your Cat; Bộ Nông nghiệp và Môi trường – Triển khai Kế hoạch quốc gia phòng, chống cúm gia cầm giai đoạn 2026–2030.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán của bác sĩ thú y. Các nguồn được truy cập ngày 10/11/2026.
